Pravilna upotreba prijedloga por i para jedna je od čestih gramatičkih poteškoća u španjolskom jeziku. Učenici ih često zamjenjuju jer razlika između njih ne ovisi samo o doslovnom prijevodu, nego i o kontekstu i značenju cijele rečenice.
U ovom blogu pronaći ćete najvažnija pravila za upotrebu prijedloga por i para, jasna gramatička objašnjenja, praktične primjere na španjolskom i hrvatskom jeziku te vježbu za samostalnu provjeru znanja s rješenjima.
Kada koristimo PARA?
PARA za svrhu ili cilj
Prijedlog para koristimo kada želimo izraziti svrhu neke radnje odnosno odgovoriti na pitanje „za što?” ili „s kojom svrhom?”.
Primjer:
Voy a bajar el volumen de la radio para escucharte mejor.
Smanjit ću glasnoću radija kako bih te bolje čuo/la.
PARA za osobu kojoj je nešto namijenjeno
Primjer:
Llegó esta carta para ti.
Ovo pismo stiglo je za tebe.
PARA za usporedbu ili mišljenje
Primjer:
Para su edad lee bastante bien.
Za svoje godine čita jako dobro.
PARA za smjer ili odredište
Primjer:
El avión para Roma salió con atraso.
Avion za Rim kasnio je.
PARA u vremenskim izrazima
Primjeri:
Las tareas son para la próxima semana.
Zadaci su za sljedeći tjedan.
Una habitación para dos días.
Soba za dva dana.
PARA za navođenje tvrtke odnosno poslodavca
Primjer:
Mi amiga Paula trabaja para una empresa grande.
Moja prijateljica Paula radi za veliku tvrtku.
Kada koristimo POR?
POR za razlog ili uzrok
Prijedlog por koristimo kada želimo objasniti zašto se nešto dogodilo.
Primjer:
No pudimos ir por falta de tiempo.
Nismo mogli ići zbog nedostatka vremena.
POR kada činimo nešto umjesto nekoga
Primjer:
Llamé a la oficina por ella.
Nazvao/la sam u ured umjesto nje.
POR za prijevozna i komunikacijska sredstva te način
Primjeri:
Te llamo por teléfono.
Zovem te telefonom.
Te envío el paquete por correo.
Šaljem ti paket poštom.
Se casaron por la iglesia.
Vjenčali su se u crkvi.
POR za doba dana, učestalost i brzinu
Primjeri:
David siempre va a correr por las tardes.
David uvijek ide trčati poslijepodne.
Dos veces por semana.
Dva puta tjedno.
Cien kilómetros por hora.
Sto kilometara na sat.
POR za cijenu
Primjer:
Lo compró por doscientos pesos.
Kupio/la je to za dvjesto pezosa.
POR za radnju koja će se uskoro dogoditi
Primjer:
El tren estaba por salir cuando llegué a la estación.
Vlak je upravo trebao krenuti kada sam stigao/la na kolodvor.
POR za kretanje kroz određeno područje
Primjer:
Hacemos un viaje por Estados Unidos en el verano.
Putujemo po Sjedinjenim Državama tijekom ljeta.
Posebnosti u upotrebi prijedloga por i para
Konstrukcija estar + por + infinitiv
Za izražavanje radnje koja još treba biti izvršena koristi se konstrukcija:
estar + por + infinitiv
Primjer:
Esta casa está aún por limpiar.
Ovu kuću još treba očistiti.
Ova konstrukcija označava da neka radnja još nije obavljena.
POR u pasivnim konstrukcijama
Prijedlog por koristi se za izražavanje vršitelja radnje u pasivnim rečenicama.
Primjer:
La empresa fue fundada por David.
Tvrtku je osnovao David.
POR odgovara na pitanje:
Tko je izvršio radnju?
Prostorni i vremenski izrazi
Važno je naglasiti da se oba prijedloga mogu koristiti uz prostorne i vremenske izraze, ali tada imaju različito značenje.
Prostorni izrazi
PARA označava smjer ili odredište:
El avión para Roma
avion za Rim
POR označava kretanje kroz neko područje:
Viajamos por Italia
putujemo po Italiji
Vremenski izrazi
PARA označava rok ili budući trenutak:
Para mañana
za sutra
POR označava dio dana ili približno vrijeme:
Por la mañana
ujutro
Na kraju ovog bloga nalazi se kratki test za provjeru razumijevanja i ponavljanje upotrebe prijedloga por i para. Ako želite dodatno usavršiti gramatiku, proširiti vokabular ili pohađati individualni ili grupni tečaj španjolskog jezika, odnosno ako su vam potrebni dodatni materijali, slobodno pošaljite upit putem kontakt forme.
Test – por ili para?
Dopunite rečenice prijedlogom por ili para.
- El chocolate es malo ___ los dientes.
- ___ tu culpa perdimos el avión.
- Este niño es muy grande ___ su edad.
- Me compré una cámara fotográfica ___ quinientos euros.
- Estaba ___ salir, cuando sonó el teléfono.
- ___ mi gusto no es un buen músico.
- ¡Te lo digo ___ última vez!
Rješenja
- para
- por
- para
- por
- por
- para
- por